Opublikowano 1 komentarz

Termomodernizacja Urzędu Miasta w Radomsku – Dlaczego nieważne jest ważne

            W 2016 roku zajmowałam się projektem termomodernizacja Urzędu Miasta w Radomsku pracując w firmie FIBA. Zakres prac obejmował opracowanie nowej kolorystyki dal tego budynku oraz szereg kwestii formalno – prawnych. Obecnie odbywa się realizacja, dlatego postawiłam przypomnieć artykuł, który napisałam na ten temat w grudniu 2018 roku do gazety „Co Nowego”, która ukazała się 25 stycznia 2019r.

            Urząd Miasta to ważny budynek na mapie Radomska. Tutaj skupia się władza miasta i zapadają najważniejsze decyzje o jego rozwoju. Jest to miejsce z autorytetem, i tak powinno również wyglądać.  

            Geneza formy budynku

            Budynek powstał w latach 70tych XXwieku. Jest to bryła późnomodernistyczna wybudowana w konstrukcji żelbetowej, która była w tych czasach bardzo popularnabo traktowana jako nowoczesna wobec tradycyjnej murowanej z cegły. Mimo prostoty, elewacja jest drobiazgowo przemyślana i powtarza swoim rytmem detali konstrukcję obiektu wg zasady form follows function– z ang.: forma podąża za funkcją – która była mottem architektów tworzących w stylu modernistycznym. Patrząc na budynek widzimy salę obrad znajdująca się na pierwszym piętrze, silnie zaakcentowaną gęstymi pionowymi „żyletkami”. Zamiast muru przeprutego otworami okien, tak gęsty rytm podziałów stwarzawrażenie jednolitego światłocieniowego rastra. Jednocześnie zwiększa swobodę stawiania ścianek dzielących pomieszczenia wewnętrzne, aby można było zrobić podział pomieszczenia nie na wprost oknaa na słupku okna dzielącym.

termomodernizacja
Zdjęcie archiwalne Urzędu Miasta – www.staremiejsca.pl

            Od kondygnacji wyższych parter jest zdecydowanie odcięty linią gzymsu i zacieniony przez wysuniętą nad nim salą. Jest to celowy zabieg architekta. Mimo pionowych „żyletek” nasali obrad, całość nie ma dążyć do pionu jak monumentalne katedry gotyckie, lecz do poziomu, ponieważ jest to budynek dla zwykłych ludzi. Odcięcie parteru optycznie obniżagmach – odbieramy go jako trzykondygnacyjny a nie czterokondygnacyjny – niższy,więc bardziej przyjazny.Próba przybliżenia budynku doskali zwykłych ludzi była największa zaletą architektury modernistycznej.

            Harmonijnie wyważona kompozycja pionów i poziomów, graświatła tworzyinteresującą grafikę a nie formę. Z tego rysunku pionów i poziomów wysuwa się na pierwszy plan najważniejszy element każdego budynku – wejście. Słupy podpierające salę obrad silnie je akcentują, ponieważ pełnią rolę kariatyd – pełnoplastycznych form na tle płaszczyzny.

            Mimo na pozór prostej kompozycji,elewacja zaprojektowana została przez bardzo dobrego architekta, ale jej wartość wyraża się w niuansach, jest dyskretna a nie agresywna. Jest jak dobre wino, potrzebuje czasu, obserwacji, żeby odkryć jej sekrety.

            Jako bryła późnomodernistyczna (gra świateł i cieni),Urząd Miasta najlepiej prezentuje się w odcieniach bieli i szarości tę grę wzmacniających. Wystające elementymodelują bryłę w świetle słońca ożywiając fasadę. Obramowanie okien w szarym tonie pogłębia optycznie sylwetkę białych gzymsów i pilastrów. „Żyletki” sali obrad odróżniają się formalnie od całości założenia, ale nie kolorystycznie, sprawiając, że budynek czyta się jako spójną całość.

            Modernizacja fasady

            Z szacunku dlapomysłu autora budynku, projektując nową kolorystykę starano się odnieść do pierwotnej tonacji. Przewidziano biele i delikatne szarości na większości powierzchni. Zgodnie z dawnym projektem założono pomalowanie pierwszej kondygnacji– rozszerzonego cokołu – na kolor ciemnoszary. Jest to ta część elewacji, która najszybciej się brudzi. Pokrywając ją ciemnym kolorem ułatwiamyeksploatacjębudynku. 

            Urząd Miasta to budynek reprezentacyjny, który podkreśla godnośćmiasta. Przy projektowaniu jego kolorystyki – która źle użyta może drastycznie zmienić jego odbiór – starano obchodzić się z nim ostrożnie i powściągliwie. Obecnie panuje trend malowania budynków użyteczności publicznej jak np.szkół na wiele kolorów. Ich bryły na pierwszy rzut oka bardzo przypominają Urząd Miasta, bo często również są modernistyczne lub późnomodernistyczne. Pokolorowanie budynku na żywe kolory upodobni go do przedszkola. Właśnieto, co różni go od szkoły, to bogaty lecz subtelny zasób detali:gzymsów, pilastrów, słupów i „żyletek”, które najlepiej prezentują się w spokojnych biało-czarnychtonacjach, gdyż światłocień pojawiający się na fasadzie i współgrający z nimi jest dla nich najlepszym towarzyszem.

            Detale obiektu zaprojektowano zatem zgodnie z oryginałem – gzymsy i pilastry w bieli, obramowania okienne w kolorze szarym, „żyletki” w sali obrad w bieli,wyróżniającą je na tleszarej ściany osłonowej. Wejście do budynku powinno być intuicyjnie wyczuwalne. Zaznaczono je mocniej pokrywając filary dźwigające salę obrad farbą w kolorze odpowiadającym oficjalnej kolorystyce miasta – czerwienią.

            Pod naciskiem urzędników urozmaicono fasadę przez pokolorowanie glifóww oknach najwyższej kondygnacji budynku. W widoku Od strony północno-wschodniej planuje się je w kolorze czerwonym, a od strony południowo-zachodniej w żółtym. Taki zabieg sprawia, że budynek zmienia sięw zależności od naszego położeniawzględem niego. Architekturę wszak powinno poznawać się kinetycznie – w ruchu. Jednocześnie budynek oglądany en face – od frontu – pokazuje swój stan pierwotny.

termomodernizacja
Wizualizacja modernizacji budynku – archiwum firmy INVEST

            Warianty kolorystyczne

Kolorystyka elewacji budziła najwięcej dyskusji. Przy konsultacjach z pracownikami Urzędu najczęściej spotykano się z wątpliwościami na temat małej ilości kolorów na fasadzie. Starając się wyjść naprzeciw różnymoczekiwaniom i różnym gustom, przygotowano inne propozycje kolorystyczne 

Opcja 2 – kolor w glifach okien w innym pasie kondygnacji okiennymoraz zmienne kolory na filarach przy wejściu do budynku. To rozwiązanie wprowadza niezrozumiały bo przypadkowy kod kolorystyczny i jednak zakłóca odbiór budynku z powodu zbyt dużego zatłoczenia kolorystycznego.

            Opcja 3 – wprowadzenie koloru czerwonego na salę obrad:pokolorowanie głębokości „żyletek” na kolor czerwony. Próba wertykalnego podkreślenia sali obrad – wysmuklenia jej – niestety nie spełniła oczekiwań, ponieważ zbyt faworyzuje piony względem poziomów.

            Opcja 4 – Druga próba wprowadzenia koloru na salę obrad:pokolorowanie frontu „żyletek”w kolorze czerwonym. Próba pokreślenia i wysmuklenia sali obrad również tutaj nie jest potrzebna. Co więcej, wprowadza niepotrzebne zamieszanie na elewacji, niszcząc grę światłocienia.

            Opcja 5 – Wprowadzenie koloru na bryłę sali obrad oraz na partię parteru. Niestety,spłaszcza to optycznie salę obrad. Warto również zaznaczyć, że zastosowanie koloru czerwonego w bezpośrednim kontakcie z bielą sprawi, że czerwień przez swoje wysokie nasycenie odbije się w bieli brudząc ją na różowo.

            Studia i praca na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej dała mi pewne pojęcie, czym jest dobra architektura a czym nie jest. Po latach studiów nad tym tematemmogę z pewnością potwierdzić, że elewacja budynkuUrzędu Miastajestdumą miasta. Jej subtelność i spokojny rytm odzwierciedlagodność urzędu i w dodatku jest świetnym przykładem architektury modernistycznej. Podczas pracy nad projektem termomodernizacji Urzędu przeprowadziłam szereg rozmów i okazało się, że wiele osób uważa go za przykład architektury socrealistycznej. Jest to zasadniczybłąd. Mimo, że obiekt powstawał w epoce PRLu, nie jest przykładem socrealizmu – kierunku w architekturze polskiej lat 1951-55, jak np. monumentalny i z rzeźbami w piaskowcu MDM czy PKiN w Warszawie.

            Problemy techniczno – prawne

            Przy okazji termomodernizacji budynek został dostosowany do najnowszych przepisów zarówno dotyczących izolacyjności jak i bezpieczeństwa pożarowego. Te pierwsze nie były proste do spełnienia, ponieważ zachowanie charakteruelewacji była trudnym problemem. Ocieplenie „żyletek” sali obrad w takisposób, aby nie zgubić ich „cienkości” okazało się nie lada wyzwaniem. Podobny problem dotyczyłocieplenia w kontekście ościeży okien. Obłożenie ich zwykłym styropianem o grubości spełniającej parametry termoizolacyjności oznaczało zasłonięcie ramy okiennej oraz fragmentu samej szyby. Napuchnięta nową warstwą fasada traciła swój urok szczególnie po konieczności dostosowania się doskrajnie restrykcyjnychprzepisów termoizolacyjnych, które weszły w życie na początku 2018 roku, już po zatwierdzeniu projektu. W projekcie zamiennym, złożonym kilkanaście miesięcy po pierwszym, trzeba było użyć znacznie droższego, cieńszego styropianu grafitowego, o dużo wyższychparametrach izolacyjnych.

            Wg obowiązującegoprawa, przy przebudowie budynku, trzeba go obowiązkowo dostosować do najnowszych wymagań przeciwpożarowych, co wymagało sporegowysiłku aby je spełnić. Okazało się, że Urząd nie spełniaobecnych wymogów przeciwpożarowych, np.: klatki schodowe nie są wydzielone oraz oddymiane, za małe szerokości dróg ewakuacyjnych, niektóredrzwi wewnętrzne oraz wejściowedo pomieszczeń były za wąskie,nie które instalacje w tym elektryczne i oświetleniowe wymagały przeróbek. Przy współpracy z rzeczoznawcami przeciwpożarowymi wykonano ekspertyzę techniczną, na podstawie której oceniono które z niezgodności z przepisami można doprowadzić do stanu zgodnego z prawema które nie, oraz zaproponowano rozwiązania rekompensujące. Zaproponowane rozwiązania zamienne zostały zaakceptowane przez Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi na drodze postanowienia wydanego na podstawie ekspertyzy technicznej w zakresie wymagań dotyczących bezpieczeństwa przeciw pożarowego.

            Projektanci wykonali niełatwą pracę abydostosować gmachdo wymagań prawa i dostosować nowy wygląd fasady do rangi Urzędu Miasta. Najbliższe miesiące i lata pokażą nam,czy oczekiwania pokryją się z rzeczywistością. 

1 komentarz do: “Termomodernizacja Urzędu Miasta w Radomsku – Dlaczego nieważne jest ważne

  1. Takich informacji szukałem. Ciekawy blog.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *